Ҳисоботи Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода доир ба нишондиҳандаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоии вилоят дар ёздаҳ моҳи соли 2018

( 0 Овоз )

{jathumbnail off}

Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят дар ёздаҳ моҳи соли равон бобати татбиқ намудани сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баҳри иҷрои дастуру супоришҳояшон, ки аз Паём ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва сафарҳои корӣ ба шаҳру ноҳияҳои вилоят бармеоянд, тадбирҳои заруриро роҳандозӣ намуд.

Дар даври ҳисоботӣ таъмини рушди устувори иқтисодиёт, пешгирии хавфҳои эҳтимолӣ вобаста ба таъсири омилҳои беруна, баланд бардоштани сатҳи некӯаҳволии аҳолӣ, таъсиси коргоҳҳои нав, истифодаи самараноки иқтидорҳои мавҷуда, фароҳам овардани ҷойҳои нави кории мутобиқ ба стандартҳои ҷаҳонӣ ва барқарор намудани ҷойҳои кории барҳамдодашуда, ҳамаҷониба таъмин намудани дастгирии давлатии соҳибкорӣ, бахусус дар самти истеҳсоли маҳсулоти ивазкунандаи воридот ва афзунгардонии потенсиали содиротии минтақа, баланд бардоштани ҳосилнокии зироатҳо ва боғу токзор, афзоиши саршумори чорво, ривоҷи соҳаи тухмипарварӣ ва зотпарварӣ, сохтмон ва шаҳрсозӣ, беҳтар намудани обрасонӣ, барқарор кардани пойгоҳҳои обкашӣ, азхудкунии заминҳои нав, боздеҳи замин, рушди ҳунарҳои дастӣ, баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон ҳамчун самтҳои афзалиятноки фаъолият қарор дода шуд.

Рафти иҷрои қарору фармоишҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Амру Фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон

Дар даври ҳисоботӣ ба Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят 17 Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 18 Амр, 84 қарор ва 12 фармоиши Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 қарори Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, 5 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон ворид гардида, таҳти корбарӣ ва назорати махсус қарор дода шуданд ва мувофиқи муҳлатҳои муқарраргардида оид ба рафти иҷрои ин санадҳо ахбор пешниҳод гардид.

Дар ин давр ба Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят 973 супориши Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ворид гардид.

Дар натиҷаи ташкили назорати иҷро ва корбарӣ бо супоришҳои мазкур ба унвони Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ахбор ирсол карда шуд.

Вазъи иҷрои буҷет

Дар ёздаҳ моҳи соли 2018 нақшаи даромади буҷети давлатӣ (бе назардошти андози иҷтимоӣ) ба андозаи 104,1 фоиз таъмин гардида, ба буҷет 1920,3 миллион сомонӣ ворид гардид, ки нисбат ба нақшаи тасдиқгардида (1844,9 миллион сомонӣ) 75,4 миллион сомонӣ зиёд мебошад.

Дар ин давр ба буҷети маҳаллии вилоят ба ҷойи 1492,8 миллион сомонии дар нақша пешбинигардида 1561,6 миллион сомонӣ ворид гардид, ки аз нақша 4,6 фоиз ё ин, ки 68,8 миллион сомонӣ зиёд аст.

Нақшаи қисми хароҷоти буҷетҳои маҳаллӣ дар моҳҳои январ - ноябри соли ҷорӣ 1507,6 миллион сомонӣ пешбинӣ гардида, иҷрои он ба маблағи 1503,6 миллион сомонӣ таъмин карда шуд, ки баробари 99,7 фоизи нақша мебошад.

Дар моҳҳои январ – ноябри соли ҷорӣ ба буҷети суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа ҳамагӣ 637,1 миллион сомонӣ маблағ ворид гардидааст, ки нисбат ба ҳамин даври соли гузашта 43,9 миллион сомонӣ зиёд мебошад.

Бақияи қарзи андозҳо нисбат ба аввали сол 17,5 миллион сомонӣ коҳиш ёфта, ба санаи 1 ноябри соли 2018 ба 110,9 миллион сомонӣ баробар шудааст. Аз ҷумла, бақияи қарзи андози иҷтимоӣ дар ин давр 39,1 миллион сомониро ташкил додааст, ки нисбат ба аввали соли ҷорӣ 2,6 миллион сомонӣ кам мебошад.

Талаботи нафақа дар ин давр 657,6 миллион сомонӣ ва шумораи умумии нафақагирон 220064 нафарро ташкил додааст. Андозаи миёнаи нафақа дар ин давр ба 296,97 сомонӣ баробар шудааст.

Маблағгузории музди меҳнати кормандони соҳаи буҷетӣ сари вақт таъмин гардида, қарзи музди меҳнат дар даври ҳисоботӣ вуҷуд надорад.

Савдои дохилӣ ва хориҷӣ

Дар даври ҳисоботӣ баҳри беҳтар намудани таъминоти аҳолии вилоят бо молҳои аввалиндараҷа, рушди бозори истеъмолӣ, баланд бардоштани самаранокии фаъолияти корхонаҳои соҳаи савдо ва хизматрасонӣ тадбирҳои зарурӣ андешида шуданд.

Дар ёздаҳ моҳи соли 2018 ҳаҷми гардиши моли чакана 9838,1 миллион сомонӣ ва хизматрасонии пулакӣ ба аҳолӣ 3163,3 миллион сомониро ташкил дода, афзоиш нисбат ба ҳамин даври соли 2017 мутаносибан 115 фоиз ва 100,9 фоиз таъмин гардид.

Ҳаҷми гардиши савдои хориҷии вилоят дар ёздаҳ моҳи соли равон ба 1853,2 миллион доллари ИМА, аз ҷумла воридот 1337,8 миллион ва содирот 515,4 миллион доллари ИМА баробар шуд. Дар сохтори воридоту содирот тағйиротҳои мусбат ба назар мерасанд. Аз ҷумла, суръати афзоиши содирот нисбат ба воридот зиёд шуда, мутаносибан 114,5 ва 94,3 фоизро ташкил намудааст. Нишондиҳандаи мусбати содирот асосан аз ҳисоби содироти маъдан ва консентрат, семент, нахи пахта ва либосворӣ таъмин гардидааст.

Комёбии назаррас дар самти содирот ба фурӯш баровардани семент ба бозорҳои беруна мебошад. Дар ёздаҳ моҳи соли 2018 ба миқдори 435 ҳазор тонна семент ба маблағи 20,2 миллион доллари ИМА содирот карда шудааст, ки нисбат ба ҳамин даври соли 2017 мутаносибан 201,1 ҳазор тонна ва 10,5 миллион доллари ИМА зиёд мебошад.

Ҳаҷми содироти маъдан дар ёздаҳ моҳи соли равон ба 369,3 миллион доллари ИМА баробар шуда, дар маҷмӯъ 317,8 ҳазор тонна маъдан ва консентрат ба содирот бароварда шудааст. Ҳиссаи ин намуди маҳсулот дар сохтори содирот 71,7 фоизро ташкил додааст.

Инчунин, дар ёздаҳ моҳи соли 2018 ба маблағи 9,5 миллион доллари ИМА маҳсулоти кишоварзӣ содирот карда шудааст. Аз ҷумла, ба маблағи 4,5 миллион доллари ИМА ба миқдори 18668 тонна хушкмева ва ба маблағи 3,4 миллион доллари ИМА ба миқдори 75809 тонна пиёз ба бозорҳои беруна бароварда шудааст.

Ҳамзамон, воридоти намудҳои маҳсулоте, ки имконияти истеҳсолашон дар дохили кишвар мавҷуд мебошад, тадриҷан коҳиш ёфта истодааст. Аз ҷумла, воридоти орд, равғани растанӣ ва гӯшти мурғ нисбат ба ёздаҳ моҳи соли сипарӣ мутаносибан 10308 тонна, 19987 тонна ва 5497 тонна кам шуда, дар даври ҳисоботӣ ба миқдори 42748 тонна орд, 60566 тонна равғани растанӣ ва 3484 тонна гӯшти мурғ ворид гардидааст. Ҳамзамон, дар доираи татбиқи “Барномаи давлатии мусоидат ба содирот ва воридотивазкунии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016-2020” истеҳсоли ин намудҳои маҳсулот дар дохили вилоят афзоиш ёфта истодааст.

Вазъи хусусигардонӣ ва татбиқи лоиҳаҳои инвеститсионӣ

Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят баҳри таъмини иҷрои Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба “Барномаи давлатии сармоягузорӣ, грантҳо ва сохтмони асосӣ барои солҳои 2016-2020” ва бобати дастгирии давлатии ҳама намуди фаъолияти соҳибкорӣ мунтазам корбарӣ намуда истодааст.

Дар шароити муосир ҷалб намудани сармоягузориҳо ба бахши воқеии иқтисодиёт омили асосии таъмини рушди устувори иқтисодиёт ба ҳисоб меравад. Бо фароҳам овардани муҳити мусоиди инвеститсионӣ ба иқтисодиёти вилоят дар моҳҳои январ - ноябри соли 2018 ба маблағи 273,8 миллион доллари ИМА сармоягузории дохилию хориҷӣ ҷалб гардида, дар маҷмӯъ нисбат ба ҳамин даври соли 2017 суръати афзоиш 133,4 фоизро ташкил дод. Аз ҷумла, дар ҳаҷми 21,8 миллион доллари ИМА сармоягузориҳои дохилӣ ва 252 миллион доллари ИМА сармояи хориҷӣ ба соҳаҳои иқтисодиёти вилоят равона карда шуд.

Афзоиши воридоти сармоя нисбат ба ҳамин даври соли гузашта асосан аз ҳисоби ворид шудани сармояи мустақим ба ҶДММ «Ширкати саноати кӯҳии Тоҷикистону Хитой» ба маблағи 124,5 миллион доллари ИМА, ҶСП «Бонки Эсхата» 20,8 миллион доллар, ҶДММ ТАҚХ «Имон Интернешнл» 18,5 миллион доллар, ҶДММ ТАҚХ «Арванд» 6,5 миллион доллар, Лоиҳаи таҷдиди роҳи автомобилгарди Хуҷанд - Исфара 8,9 миллион доллар, ҶДММ «Қолинҳои Суғд» 2,2 миллион доллар, ҶДММ “Алфапет” 1 миллион доллар, ҶДММ “Ясин МС - Суғд” 403,5 ҳазор доллар ва Фурудгоҳи байналмилалии Хуҷанд 250 ҳазор доллари ИМА таъмин гардид.

Дар қаламрави вилоят айни ҳол 25 лоиҳаи инвеститсионӣ амалӣ шуда истодааст. Аз аввали татбиқи ин лоиҳаҳо 362,3 миллион доллари ИМА маблағ аз худ карда шуда, дар моҳҳои январ - ноябри соли равон ин рақам ба 54,2 миллион доллари ИМА баробар шуд. Вобаста ба вазъи имрӯзаи иқтисодиёти ҷаҳонӣ ба масъалаи беҳтар намудани фазои инвеститсионӣ афзалияти аввалиндараҷа дода мешавад.

Вазъи соҳаи кишоварзӣ, истифодабарии замин ва ҳолати мелиоративии заминҳо

Соҳаи кишоварзӣ яке аз самтҳои асосӣ ва афзалиятноки пешбурди иқтисодиёти вилоят маҳсуб ёфта, нақши он дар таъмини амнияти озуқаворӣ, рушди соҳаҳои саноат, афзоиши имкониятҳои содиротии вилоят ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ хеле муҳим арзёбӣ мегардад.

Дар даври ҳисоботӣ кишоварзони вилоят барои рушди соҳа тадбирҳои судманд андешиданд, ки дар натиҷа дар ҳамаи шаклҳои хоҷагидорӣ ба маблағи 7476,9 миллион сомонӣ маҳсулоти кишоварзӣ истеҳсол карда шуда, суръати афзоиш нисбат ба ҳамин даври соли гузашта 107,6 фоиз таъмин гардид.

Бобати таъмини нишондиҳандаҳои дурнамои кишт барои ҳосили соли 2018 дар ҳамаи шаклҳои хоҷагидории вилоят дар майдони 272521,4 гектар замин кишти зироатҳои кишоварзӣ гузаронида шуд, ки аз он 227976,3 гектар ба корхонаҳои кишоварзию хоҷагиҳои деҳқонӣ ва 44545,1 гектар ба хоҷагиҳои аҳолӣ рост меояд. Дар корхонаҳои кишоварзию хоҷагиҳои деҳқонӣ майдони кишти зироатҳои тирамоҳӣ 31062 гектар ва баҳорӣ 181230 гектарро ташкил намуда, нақшаи дурнамои кишти баҳорӣ 98,5 фоиз иҷро гардид.

Бояд қайд намуд, ки бо мақсади таъмини иҷрои дастуру супоришҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бобати роҳандозӣ намудани кишти зироатҳои ба содирот нигаронидашуда корҳои назаррас ба сомон расонида, дар хоҷагиҳои кишоварзии вилоят аз ҳисоби кам кардани майдони кишти ғалладонагиҳо, полезиҳо ва хӯроки чорво майдони кишти пахта, сабзавот ва картошка зиёд карда шуд.

Ҳамагӣ дар майдони 112695,7 гектар ғалладонагиҳо (бе ҷуворимаккаи дон) кишт гардид, ки аз он 44893 гектарро кишти гандум ташкил медиҳад. Дар ин давр ба майдони 57193,6 гектар пахта кишт карда шуд, ки нисбат ба соли сипарӣ 6428,2 гектар зиёд мебошад.

Соли равон кишоварзони вилоят дар майдони 20994,7 гектар кишти картошка гузарониданд, ки нисбат ба ҳамин даври соли гузашта 4932 гектар зиёд мебошад.

Кишти асосии сабзавот дар ҳамаи шаклҳои хоҷагидории вилоят дар майдони 17840,3 гектар гузаронида, нисбат ба ҳамин даври соли гузашта 1651,3 гектар зиёд гардид. Гузаронидани кишти такрорӣ дар майдони 15600 гектар ба нақша гирифта, амалан дар майдони 14779 гектар кишти такрорӣ гузаронида шуд, ки баробари 94,7 фоизи нақша мебошад. Гарчанде ин нишондиҳанда нисбат ба нақшаи имсола 821 гектар кам бошад ҳам, нисбат ба соли қаблӣ 64 гектар зиёд мебошад.

Дар даври ҳисоботӣ дар вилоят истеҳсоли сабзавот 508,8 ҳазор тонна, картошка 416 ҳазор тонна, мевагиҳо 135,1 ҳазор тонна, ангур 61,2 ҳазор тонна, гӯшт 39,9 ҳазор тонна, шир 234 ҳазор тонна, тухм 194,0 миллион дона, пашм 1511,7 тонна ва асал 1360,7 тоннаро ташкил намудааст, ки нисбат ба ҳамин даври соли 2017 сабзавот 52,8 ҳазор тонна, картошка 94,7 ҳазор тонна, мевагиҳо 15,4 ҳазор тонна, ангур 6,3 ҳазор тонна, гӯшт 2,2 ҳазор тонна, шир 7,5 ҳазор тонна, тухм 49,8 миллион дона, пашм 49,4 тонна ва асал 20,6 тонна зиёд мебошад. Истеҳсоли ғалладонагиҳо 268,6 ҳазор тонна ва маҳсулоти полезӣ 112,2 ҳазор тонна ба ҳисоб гирифта, нисбат ба ҳамин даври соли сипарӣ мутаносибан 34,6 ҳазор тонна ва 18,1 ҳазор тонна коҳиш ёфтааст, ки сабаби асосии он кам шудани майдони кишт мебошад.

Пахтакорони вилоят дар ин давр ба миқдори 112505 тонна пахта ҷамъоварӣ намуданд, ки 112,5 фоизи дурнамои истеҳсоли пахтаро ташкил медиҳад.

Мувофиқи қарори Раиси вилоят аз 8 феврали соли 2016, № 70 «Дар бораи Барномаи рушди соҳаи боғу токпарварӣ дар вилояти Суғд барои солҳои 2016-2020» дар соли 2018 бунёди 252 гектар боғу токзори нав ба нақша гирифта, то ин давр 794 гектар боғу токзори нав бунёд гардидааст, ки аз нақшаи дурнамо 3,1 баробар зиёд мебошад. Аз ин миқдор майдони боғоти нав 736 гектар ва токзори нав 58 гектарро ташкил медиҳад.

Бо мақсади омӯзонидани риояи қоидаҳои агротехникӣ ва таъмини муҳофизати зироатҳои кишоварзӣ аз таъсири ҳашароти зараррасон ва ҳар гуна касалиҳо ба масъалаи таъсиси марказҳои хизматрасонӣ ва нуқтаҳои маслиҳатдиҳӣ таваҷҷуҳи хоса зоҳир карда, ба ҳолати 1 декабри соли 2018 шумораи ин марказҳо ба 916 расонида шуд. Аз ҷумла, 535 маркази хизматрасонии техникӣ, 110 нуқтаи маслиҳатдиҳӣ ва 254 мағозаи фурӯши қисмҳои эҳтиётӣ, тухмию нуриҳои минералӣ ба кишоварзони вилоят хизмат расонида истодаанд.

Дар доираи иҷрои Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1 декабри соли 2014, №727 “Дар бораи Барномаи ташкил ва барқарорсозии яхдону сардхонаҳо барои нигаҳдории маҳсулоти кишоварзӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015-2019” ва баҳри таъмини бозори истеъмолии вилоят бо маҳсулоти худии аълосифат дар даври тирамоҳу зимистони имсола, б