Хабарҳо
Пешвои миллат дар як қатор вазорату идораҳо таъиноти кадрӣ ба амал оварданд - 24.01.2020 16:03
Хуҷанд. Дар мусобиқаи шаҳрӣ оид ба футбол 30 даста миёни ҳам қувваозмоӣ намуданд - 24.01.2020 15:58
Имсол тантанаҳои наврӯзӣ дар маркази вилояти Суғд – шаҳри Хуҷанд баргузор мегардад - 24.01.2020 16:01
Дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд бахшида ба 30-солагии Истиқлолияти давлатӣ Спартакидаи варзишӣ оғоз гардид - 24.01.2020 15:56
Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон рамзи «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» эълон гардидани солҳои 2019-2021-ро тасдиқ намуданд - 23.01.2020 16:35
Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон рамзи «30-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро тасдиқ намуданд - 23.01.2020 15:54
Нишасти 179-уми маҳфили “Ганҷи сухан” ба 5500-солагии Саразми бостонӣ ва 700 - солагии Камоли Хуҷандӣ бахшида шуд - 22.01.2020 10:33
Мусобиқаи кушоди ҷумҳуриявӣ оид ба волейбол ҷамъбаст гардид - 22.01.2020 08:40
Фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон - 21.01.2020 16:00
Зиндагии шоиста - ҳадафи асосӣ - 21.01.2020 11:00

Навиди Суғд


Ҳаҷми маҳсулоти умумии кишоварзӣ 8 миллиарду 91,7 млн. сомониро ташкил дод

( 0 Овоз )

Соли 2019 ҳаҷми маҳсулоти умумии кишоварзӣ дар дар ҳамаи бахшҳои хоҷагӣ 8 миллиарду 91,7 млн. сомониро ташкил дода, (бо нархҳои муқоисавӣ) нисбат ба соли 2018-ум 8,1 фоиз зиёд шудааст.

Дар соли 2019 дар ҳамаи категорияҳои хоҷагӣ 331 690 тонна ғалладонагиҳо, 450 322 тонна картошка, наздик 130 000 тонна пахта, 150 940,5 тонна меваҷот, 127 477,6 тонна полезӣ  истеҳсол гардидааст.

Дар хоҷагиҳои ҷамъиятӣ ва ҳоҷагиҳои деҳқонии вилоят мавсими ҷамъоварии ҳосил ба охир расид. Хоҷагиҳои ҷамъиятӣ ва ҳоҷагиҳои деҳқонии вилоят дар заминҳои ҳосилаш ғундошташуда кишти тирамоҳиро низ ба охир расониданд.

Хадамоти матбуоти

Раиси вилояти Суғд

Суғд: Соли 2019 ба маблағи 12 миллиарду 888,3 млн. сомонӣ маҳсулоти саноатӣ истеҳсол гардид

( 0 Овоз )

Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд бо мақсади иҷрои дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои расидан ба ҳадафи чоруми миллӣ – саноатикунонии кишвар, инчунин афзун намудани ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ мунтазам тадбирҳои заруриро амалӣ менамояд.

Дар натиҷаи тадбирандешиҳо ва фаъолияти муназзами корхонаҳои саноатии вилоят соли 2019 ба маблағи 12 миллиарду 888,3 млн. сомонӣ маҳсулот истеҳсол карда шуд.

Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ нисбат ба ҳамин давраи соли 2018 бо назардошти индекси нархҳои истеҳсолкунандагони маҳсулоти саноатӣ 112,9 фоизро ташкил кард.

Аз 177 намуди муҳимтарини маҳсулоти саноатии истеҳсолшаванда дар давраи ҳисоботӣ истеҳсоли 116 номгўй (65,5 фоиз) афзуда, 57 номгўй (32,2   фоиз) кам шудааст ва 4 номгўй (2,3 фоиз) истеҳсол нагардидааст.

Ёдовар бояд шуд, ки дар вилоят 657 корхонаҳои саноатӣ фаъолият дошта, аз он 37 корхонаҳо хусусияти хизматрасонии саноатӣ доранд.

Хадамоти матбуоти

Раиси вилояти Суғд

Ҳаҷми маҳсулоти моҳидорӣ 12,9 фоиз зиёд шудааст

( 0 Овоз )

Соли 2019 ҳаҷми маҳсулоти моҳидорӣ 7,5 млн. сомониро ташкил карда, нисбат ба соли 2018-ум 12,9 фоиз зиёд шудааст.

Дар соли 2019 дар хоҷагиҳои моҳидории вилоят сайди моҳӣ 369,9 тоннаро ташкил кард.

Аз ҳаҷми умумии истеҳсоли моҳӣ дар корхонаҳои кишоварзӣ намудҳои моҳии пешонағафсӣ сафед – 21,4 фоиз, зағорамоҳӣ – 14,3 фоиз, амури сафед – 10,9 фоиз, суфмоҳӣ – 9,2 фоиз ва дигар намуди моҳиҳо – 44,2 фоизро ташкил намудааст.

Хадамоти матбуоти

Раиси вилояти Суғд

Дар вилоят истеҳсоли гӯшт, шир ва тухм афзоиш ёфт

( 0 Овоз )

Ба ҳолати 1 январи соли 2020 ҳаҷми истеҳсоли гўшт дар ҳамаи бахшҳои хоҷагӣ 58 648,6 тоннаро ташкил намуд, ки нисбат ба 1 январи соли 2019-ум 3,8 фоиз зиёд аст. Истеҳсоли гўштро хоҷагиҳои шаҳру ноҳияҳои Бобоҷон Ғафуров – 15,5 фоиз,  Зафаробод – 10,5 фоиз, Исфара – 5,1 фоиз, Ашт  – 3,5 фоиз, Ҷаббор Расулов – 3,1 фоиз ва Мастчоҳ – 2,5 фоиз зиёд намуданд.

Ҳаҷми умумии истеҳсоли шир бошад, дар вилоят 269 224,9 тоннаро ташкил намуд, ки нисбат ба 1 январи соли 2019-ум 1,6 фоиз зиёд аст. Аз он ҷумла дар хоҷагиҳои шаҳру ноҳияҳои Мастчоҳ – 6,5 фоиз, Ҷаббор Расулов – 2,5 фоиз, Шаҳристон – 2,2 фоиз ва Панҷакент – 1,9 фоиз афзудааст.

Дар ин давра ба миқдори 429 миллиону 919,3 ҳазор дона тухм истеҳсол карда шудааст, ки нисбат ба 1 январи соли 2019-ум 1,9 баробар бештар мебошад. Истеҳсоли тухмро хоҷагиҳои шаҳру ноҳияҳои Спитамен- 4,6 баробар, Бобоҷон Ғафуров- 2,4 баробар, Панҷакент- 2,2 баробар, Ҷаббор Расулов-1,6 баробар зиёд намуданд.

Хадамоти матбуоти

Раиси вилояти Суғд

Саразм ватани аввалин муҳандисони Осиёи Миёна ба шумор меравад

( 0 Овоз )

Дар асоси хулосаи бостоншиносон, маданияти шашуму панҷуми ҳазорсолаи ниёгонро давраи тараққиёти ҷамъияти замони энеолит- асри сангу мис меҳисобанд. Ин давраи ибтидоии ташаккули тамаддун мебошад. Мардуми Саразми қадим бофарҳанг буда, он ватани муҳандисони аввалини Осиёи Миёна ба шумор меравад. Дар байни бозёфтҳо ашёҳое ҳастанд, ки мартабаи моддӣ ва маънавии сокинонро муайян мекунанд.

Оид ба маданияти маънавӣ ва эътиқодии ниёгон бояд зикр намуд, ки маънавияти онҳо ба маданияти моддиашон шабеҳ буд. Дарёфти бозубанд, шаббаҳои тиллоӣ, ҷому марҷонҳои нуқрагӣ, оташгоҳҳои мудаввару чоркунҷаи муқаддас, ҳайкалчаҳои одаму ҳайвоноти аз гилу санг сохташуда ва нақшҳои сеҳрноки дар танаи девору зарфҳо кашидашуда аз дараҷаи баланди тараққиёти маънавии онҳо шаҳодат медиҳанд. Тадқиқоти гузаронидашуда нишон медиҳанд, ки сокинони Саразм зиёда аз 40 намуди ҳунармандиро бо тамоми нозукӣ аз худ кардаанд.

Мавриди зикр аст, ки ёдгории қадимаи халқи тоҷик Саразм аз намунаҳои бузурги тамаддуни ҷаҳонӣ буда, аввалин бор бобати он бостоншинос, номзади илмҳои таърих, Абдуллоҷон Исҳоқов дар асоси бозёфти сокини деҳаи Авазалии деҳоти «Чимқӯрғон» (ҳоло «Саразм») Ашӯралӣ Тайлонов маълумот медиҳад.

Ашӯралӣ Тайлонов соли 1972 дар вақти сохтмони хонаи истиқоматӣ табареро пайдо карда, ба кормандони Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихӣ-кишваршиносии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакии шаҳри Панҷакент нишон медиҳад. Бо маслиҳати онҳо бозёфтро ба бостоншинос Абдуллоҷон Исҳоқов, ки он замон дар шаҳри Панҷакенти қадим ҳафриёт мегузаронид, месупоранд. Ин ҳодиса сабаб мешавад, ки оид ба таърихи Саразми қадим бостоншинос Абдуллоҷон Исҳоқов аввал мақола, сипас, соли 1991 китоби илмии калонҳаҷми «Саразм. К вопросу становления раннеземледельческой культуры Зеравшанской долины (раскопки 1977 — 1983 гг.)» — ро нашр намуд.

Соли 1978 таҳти роҳбарии Абдуллоҷон Исҳоқов гурӯҳи археологии Институти таърих, археология ва этнографияи ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Тоҷикистон дар он ҷо ба тадқиқот шурӯъ намуд. То соли 1985 чор бино ва 10 хандақи Саразм ошкор шуда, масоҳати бинои аввал 180 метри мураббаъ буда, аз ҳафт хона иборат аст. Девори бино аз хишти хом сохта шудааст. Бинои дуюм 500 метри мураббаъ масоҳат дошта, 48 хонаро дар бар мегирад. Девораш похсагӣ ва масоҳати бинои сеюм 350 метри мураббаъ буда, 13 хона дорад.

Бинои сеюм барои омӯзиши таърихи санъати меъмории тоҷикон, аз рӯи нақшаи махсус сохта шудааст.

Далелҳо шаҳодат медиҳанд, ки дар он ҷо наҷҷорию кандакорӣ, кулолгарию оҳангарӣ, дӯзандагию пазандагӣ тараққӣ карда буд. Аҳолии Саразм асосан ба деҳқонӣ, чорводорӣ, моҳигирӣ, шикор, косибӣ ва маъдангудозӣ (мис, тилло, қалъагӣ) машғул буданд.

Пӯшоку палоси саразмиён аз пашму пӯст буд. Кулолони Саразм ба воситаи чархи кулолӣ коса, табақ, ҷом, пиёла, кӯза, хурма сохта, бо ранги сиёҳ, қирмизӣ, сурх, гулобӣ, зардча оро медоданд. Сокинони Саразм бо кишварҳои соҳили халиҷи Форс, бандарҳои Араб, давлати Ҳинд робитаи тиҷоратӣ доштаанд, ки ашёи биринҷӣ (корд, ханҷар, табари дудама), сангҳои даставори тарозу, зарфҳо, асбоби зебу зинати (аз фирӯза, лоҷувард, ақиқ) ёфтшуда аз ин шаҳодат медиҳанд. Муҳим он аст, ки кулолгарони Саразм аввалин шуда, дар минтақаи Шимолу Шарқи Осиёи Миёна ба сохтани зарфҳо ва нақшбандии онҳо шурӯъ намуданд. Зарфҳои гилӣ аз рӯи намуди берунаашон ба зарфҳои нақшдор ва бенақш ҷудо мешаванд. Ин ду гурӯҳ боз ба ду гурӯҳи дигар-зарфҳои нақшини дуранга (монохромӣ) ва серанга (полихромӣ) тақсим мешаванд.

Дар Саразм олимони машҳур — профессорони Донишгоҳи Гарвард, бостоншиносон Ланберг Карловский ва Филим Кол, санъатшиноси маркази миллии тадқиқоти илмии Франсия, омӯзгори Университети Сорбонна Вероник Шилс, доктори илмҳои таърих аз Ленинград (ҳоло Санкт — Петербург) Ю. А. Заднепровский, доктори илмҳои таърих, муовини директори Институти археологии Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон Ю. Ф. Буряков, доктори илмҳои таърих, мудири гурӯҳи археологияи Маркази миллии тадқиқоти илмии Франсия Пол Бернар, узви вобастаи Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон А. Асқаров, академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Б. А. Литвинский, профессор, ходими хизматнишондодаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Р. М. Мунчаев – муовини директори Институти археологияи Академияи улуми ИҶШС, мудири бахши Эрмитажи давлатии Санкт — Петербург, доктори илмҳои таърих Б. И. Маршак, академик Р. Масов, бостоншиноси машҳури Франсия Ҷон Клод Горден пажӯҳиш гузаронидаанд.


Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ду маротиба (солҳои 2003 — 2005) ба Саразм ташриф бурданд.

Иқдоми Пешвои миллат — таҷлили 5500 — солагии Саразми бостонӣ идомаи мантиқии ибтикороти қаблии Сарвари хирадманду дурандеши мамлакат маҳсуб шуда, водор месозад, ки мероси қадимиамонро ҳифз карда, онро ҳамчун сабақи таърих ба наслҳои оянда мерос гузорем.


Равшан УСАНОВ, Сафар ЭРКАЕВ,

устодони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд

ба номи академик Б. Ғафуров

ШУМО ДАР: Навиди Суғд